terug

Opgraving, Hof 1991

Hof
routeroute

1991

Een grootscheepse opknapbeurt van het centrale stadplein de Hof - de plaats waar elke vrijdag en zaterdag markt is en waar ook in het verleden markt werd gehouden - vormde de aanleiding tot een opgraving. Uit het archeologisch onderzoek is gebleken, dat in de 12de eeuw over de Hof een 6 m brede en 2 m diepe gracht gelopen heeft, die in een flauwe gebogen lijn aan de zuidkant langs de Sint-Joriskerk loopt en de zuidgrens van de Bisschoppelijke Hof vormde. De enige bebouwing in deze tijd bestond uit een houten gebouw aan de oostzijde van de Hof, waarvan alleen paalsporen zijn teruggevonden. Het is wellicht een boerderij of schuur geweest, die in relatie stond tot de hofstede. De gracht was overigens niet het enige water op de Hof; aan de westzijde bevond zich (mogelijke) een insteekhaventje. In de 13e eeuw vonden grootscheepse veranderingen plaats: de gracht van de hofstede en de insteekhaven zijn (ge)dicht en de gebouwen in het zuidoosten afgebroken. Leemvloeren, een haardplaats en een waterput aan de westzijde zijn de restanten van de vroeg-13de-eeuwse bewoning, een houten huis dat rond 1300 vervangen werd door een bakstenen toren-achtige gebouw, dat we van schilderijen en prenten kennen en als het 'Oude Stadhuis' wordt aangeduid. De Hof werd geheel met een dik pakket grond opgehoogd en ge√ęgaliseerd. Dit kan niet alleen worden gezien als beschermende maatregel tegen overstromingen, maar ook dat deze plaats zijn definitieve bestemming als markt kreeg. Aan de oostkant van de Hof is een eenvoudige drenkplaats aangelegd, ten behoeve van het vee, dat ter markt werd gevoerd. Enkele decennia later werd deze poel ommuurd, waarbij de oostzijde vrijbleef, zodat het vee de drenkplaats in kon lopen om te drinken. Rond 1375 raakte de drenkplaats buiten gebruik en diende korte tijd als vuilstort. De drenkplaats werd opgevuld met vuil dat van de markt afkomstig is. Daaronder bevinden zich opvallend veel drinkkannen en, tezamen met vele andere vondsten, lijkt het erop dat men de drenkplaats gedicht heeft, kort na het houden van een jaarmarkt. Nadat de drenkplaats haar functie verloor is direct, of kort daarna, een waterput enkele meters ten noordwesten daarvan aangelegd, vrijwel centraal op de Hof. De put werd gevoed door een wel; het bronwater borrelde tijdens de opgraving nog steeds door het zand omhoog, vijf meter onder het huidige straatniveau. Het grondplan heeft duidelijk gotische kenmerken en bestaat uit een cirkel, met een inwendige diameter van bijna drie meter. De put werd aan de buitenkant versterkt door vijf spitse steunberen.

Centrum voor Archeologie, gemeente Amersfoort, HOF'91, 26740

Info ReactiesAfbeeldingen Streetview