terug

Waarneming, Muurhuizen 29 [Obsv.]

Muurhuizen 29

2000

Vlakbij de Amersfoortse synagoge (tussen Kortegracht en Muurhuizen, met de ingang aan de Drieringensteeg), bevond zich vroeger een Joods bad, een zogenaamde mikweh. Hier konden Joden een rituele reiniging ondergaan. Het badhuis bevond zich in het pand aan de zuidzijde van de synagoge, dat nu zijn ingang heeft aan Muurhuizen. Korte tijd na de bouw van de synagoge in 1727, heeft men waarschijnlijk het bad aangelegd. In 1943 werden de synagoge en de mikweh vernield; na de oorlog werd de mikweh niet hersteld. Het badhuis werd in 1953 verbouwd tot woning en over de baden legde men een betonnen vloer.

Bij een verbouwing in het voorjaar van 2000 stuitte de huidige eigenaar bij het openen van de vloer op een zeer beschadigde en met puin vol gestorte bassin. Eigenaar en architect hebben de stadsarcheologen toen ingeschakeld. Bij het archeologisch onderzoek dat volgde, werden een tweede bassin ernaast en twee opvangbekkens (citernes) voor het hemelwater onder het plaatsje tussen synagoge en badhuis ontdekt. Het mikweh is volgens de strikte voorschriften gebouwd en moest voor een deel worden gevuld met natuurlijk, 'rein' water (bron- of regenwater). Regenwater werd vanaf de omringende daken (synagoge) via dakgoten en regenpijpen gevoerd naar de twee ondergrondse citernes die in verbinding stonden met de twee basins; een het eigenlijke bad. Dit kon zodoende volgens het voorschrift worden aangevuld met het 'reine' regenwater. Eén van beide basins was bekleed met platen marmer en had twee mooie messing kranen. Het bassin ernaast, was ooit ook bekleed met marmeren platen, maar deze waren in een later stadium vervangen door eenvoudige crème kleurige tegels. Tussen de twee bassins bevond zich ondergronds een verbindingsbuis, waardoor het water van het ene in het andere kon lopen. In de plavuizen vloeren van beide bassins bevonden zich afvoergaten, dichtgezet met een messing stop.

Info ReactiesAfbeeldingen Streetview