terug

Kwekersweg 7

Kwekersweg 7

Kwekersweg 7, Amersfoort

Architect: Rooimans, A.H.; Wageningen, A. van

Het benzinestation is gebouwd in de periode 1957-1958, naar een modernistisch ontwerp van A.H. Rooimans en A. van Wageningen in opdracht van de Benzine en Petroleum Handel Mij. Jan Boon verzorgde de muurschildering van paarden op de voorgevel, die symbool stond voor de PK’s van de auto’s.
Rooimans zelf vertelde over het proces: "Op een dag kwam er een oud-hoofdingenieur van Rijkswaterstaat bij me (ir. Bos) met de vraag of er niet een plek was waar een benzinestation gebouwd kon worden voor de BP omdat zij nog geen enkel station hadden in Amersfoort. Hij was adviseur voor de BP. Zo'n plek was er wel, nl. aan de Kwekersweg, maar we konden dat aan de straatstenen niet kwijt, omdat er nog geen brug lag tussen de Kwekersweg en de Brabantsestraat. Voor de BP was dat geen probleem. Ik heb toen gezegd dat ik wel iemand wist die als beheerder zou kunnen fungeren en heb toen Mellegers genoemd. Voor Mellegers hebben Van Wageningen en ik toen een ontwerp gemaakt waarmee hij naar de BP kon gaan. Dat heeft geresulteerd in de bouw van het station. Omdat wij wilden laten zien dat zo'n bouwwerk er ook aantrekkelijk uit kan zien hebben wij Jan Boon gevraagd er een muurschildering voor te ontwerpen dat geïnspireerd was op de paardekrachten die je er kon kopen. We hoopten er ook andere benzinemaatschappijen zover mee te krijgen dat ze kunstenaars opdracht zouden geven iets dergelijks te doen."
De oorspronkelijke muurschildering is later vervangen door een bas-reliëf met drie paarden. De vitrine in de voorgevel is dichtgezet en is voorzien van een mozaïek met paarden. Nog weer later is het gebouw aan de achterzijde uitgebreid. Ook zijn de gevels op onderdelen aangepast en grotendeels rood geschilderd. De stalen kozijnen van de uitbouw zijn vervangen door zwaardere houten exemplaren. De zwevende hellingbaan naar de entree is vervangen door een stoep met twee treden.
Het benzinestation is al geruime tijd niet meer in functie. Op dit moment wordt het bewoond ten behoeve van het behoud van het gebouwtje. Van het benzinestation resteert alleen het gebouwtje. De pompen en dergelijke zijn verdwenen.


Situering

Het benzinestation staat aan de noordkant van de Kwekersbrug, aan de oostkant van de Kwekersweg. De weg en de brug vormden toentertijd respectievelijke een belangrijke invalsweg en entree tot de stad.

Exterieur

Het benzinestation bestond oorspronkelijk uit een klein rechthoekig bouwvolume onder een lessenaardak, met aan de voorzijde een glazen uitbouw onder een tegengesteld lessenaardak. Aan de achterzijde is later een platte aanbouw toegevoegd. De uitbouw staat op een betonnen vloer, die in het midden op een kolom steunt en in de zijgevels alleen aan de achterzijde was dichtgezet, waardoor de uitbouw half zweefde. Later is de gehele ruimte onder de uitbouw dicht gemetseld. De uitbouw is hoger dan het hoofdvolume, waardoor de lage kant van het lessenaardak van de uitbouw uitsteekt over de lage kant van het dak van het hoofdvolume. De gevels zijn opgetrokken in een gele baksteen in klezoorverband. De daken zijn betonnen schaaldaken die naar de hoge kant verjongen. De goten zijn verwerkt in de oversteken van de daken, die aan de lage kant verspringend verjongen. De voorgevel steekt aan beide uiteinden voor de zijgevels langs, waardoor het hoofdvolume schuil gaat achter de voorgevel.
Van oorspronkelijke gevelindeling zijn behouden gebleven: de vitrine met daarop een mozaïek met paarden (aanvankelijk een open vitrine met glas) en de bovenlichten direct onder het dak in de zijgevels.
Het venster in de voorgevel en de borstwering en het raam in de linker zijgevel zijn later toegevoegd.


Waardering

Cultuurhistorische en stedenbouwkundig historische waarde

Het benzinestation is cultuurhistorisch en stedenbouwkundig historisch van belang als onderdeel en restant van de vroeg naoorlogse infrastructuur. Het ensemble met de brug en het benzinestation tonen het oorspronkelijke belang van de Kwekersweg als invalsweg en van de Kwekersbrug als entree tot de stad.

Architectuurhistorische waarde

Het benzinestation ontleent zijn architectuurhistorische waarde aan de modernistische vormgeving, die zich uit in de hoofdvorm met de twee lessenaardaken, de vitrineachtige en oorspronkelijk half zwevende aanbouw, details als de (dichtgezette) vitrine en de toegepaste kunst.

Gaafheid en zeldzaamheid

De oorspronkelijke architectuur van het benzinestation is zwaar aangetast door latere wijzigingen en langdurige leegstand. Tegelijkertijd is zijn benzinestations uit de vroeg naoorlogse periode uitermate zeldzaam.

Uitgesloten van bescherming

De aanbouw aan de achterzijde en de niet oorspronkelijke vensters, kozijnen en borstwering.

Advies

Vanwege de zeldzaamheid verdient het aanbeveling het benzinestation te beschermen als gemeentelijk monument. Bij hergebruik van het gebouw is het goed enkele originele elementen te herstellen c.q. terug te brengen, met name het half zwevende aspect van de glazen uitbouw, de transparantie van die uitbouw en het aanzien van de voorgevel (herstellen mozaïek, verwijderen rode verf en witte lijnen in bas-reliëf). Het verwijderen van de aanbouw aan de achterzijde biedt ruimte voor een nieuwe toevoeging, die de mogelijkheden tot hergebruik van het gebouw kan vergroten.

Bureau Monumentenzorg, gemeente Amersfoort, nr. 13309

Info ReactiesAfbeeldingen Streetview